Jeroen Flipse
Verbindt filosofie met leiderschap en vragen uit de dagelijkse praktijk. Ontwikkelt trainingen waarin bestuurders en professionals hun eigen overtuigingen onderzoeken.
Opleiding
Filosofisch Leiderschap in de wereld van morgen
Voor leiders en vernieuwers die willen onderzoeken wat morgen nu al van hen vraagt.
Lopende opleiding · nog 1 plaats
- Deelname
- Lopende opleiding · nog 1 plaats
- Duur
- Losse tweedaagse module 4 · 10–11 december 2026
- Locatie
- Landgoed ISVW te Leusden
- Investering
- € 1.325per tweedaagse module; deelname op aanvraag
Toekomstdenken
Deze opleiding vertrekt vanuit de grote vraagstukken van onze tijd. Welke vooruitgang verwachten of verlangen we? Hoe verandert technologie ons mensbeeld? Welke ideeën over vrijheid, emancipatie en democratie bepalen onze kijk op de toekomst?
De filosofie helpt om achter maatschappelijke ontwikkelingen de onderliggende overtuigingen, mensbeelden en toekomstverwachtingen te onderzoeken.
Daarna volgt de persoonlijke vraag: hoe verhoud jij je tot deze ontwikkelingen? Waar sta je voor? Wat betekent jouw kijk op de toekomst voor de keuzes die je vandaag maakt?
Voor wie?
Voor leiders, vernieuwers, veranderaars en andere professionals die zich willen verdiepen in grote maatschappelijke en technologische ontwikkelingen en willen onderzoeken wat deze betekenen voor hun denken en handelen.
Wat levert het je op?
- Je herkent de mensbeelden en toekomstverwachtingen achter maatschappelijke ontwikkelingen.
- Je onderzoekt wat vooruitgang, vrijheid en democratie betekenen.
- Je weegt verschillende filosofische perspectieven op technologie en verandering af.
- Je verbindt je kijk op de toekomst met keuzes in je eigen werk en leven.
Zo werk je tijdens de opleiding
Colleges worden afgewisseld met gesprekken en reflectie op eigen situaties. Je leest filosofische teksten, onderzoekt argumenten en luistert naar andere deelnemers. Je eigen vraag loopt als een draad door de bijeenkomsten.
Een voorbeeld: een besluit lijkt verstandig, maar voelt niet rechtvaardig. Welke betekenis geef je aan die woorden? Welke waarden wegen voor de ander mee? Met filosofische perspectieven onderzoek je de afweging voordat je opnieuw je oordeel formuleert.
Programma
Module 1 — Hoop, twijfel & vooruitgang
Hoe kijk jij naar de wereld van morgen? Met vertrouwen, twijfel of ambivalentie? Met Rousseau, Nietzsche en Latour onderzoek je hoe ideeën over vooruitgang je denken en handelen beïnvloeden — vaak onzichtbaar, maar richtinggevend.
Bekijk het uitgebreide programma van Module 1 — Hoop, twijfel & vooruitgang
30 september & 1 oktober 2026
Hoe kijk jij naar de wereld van morgen? Met vertrouwen, twijfel of ambivalentie?
Lang heeft het idee van vooruitgang onze blik bepaald: de overtuiging dat we de wereld stap voor stap kunnen verbeteren. Tegelijkertijd waarschuwen cultuurkritische denkers voor de schaduwkanten van dit vooruitgangsdenken. Jean-Jacques Rousseau stelde dat de moderne samenleving de mens kan vervreemden van zichzelf, terwijl Nietzsche liet zien hoe vooruitgang kan ontaarden in leeg optimisme, conformisme en zinverlies.
In deze module onderzoek je de spanning tussen hoopvol toekomstdenken en kritische terughoudendheid. Je verkent hoe ideeën over vooruitgang richting geven aan verwachtingen, keuzes en toekomstverhalen — maar ook hoe ze kunnen verharden tot overtuigingen die andere perspectieven uitsluiten.
Dag 1: Woensdag 30 september 2026
- 13:00 – Inloop met koffie/thee, cake
- 13:30 – Introductie en kennismaking
- 14:30 – De Verlichting & vooruitgangsoptimisme door Johan Braeckman
- 17:00 – Snack
- 17:30 – Cultuurkritiek in drie denkrichtingen: Rousseau, Schopenhauer & Nietzsche
- 19:30 – Afsluiting dag met driegangen diner
Dag 2: Donderdag 1 oktober 2026
- 08:30 – Inloop met koffie/thee
- 09:00 – Bruno Latour – Het Antropoceen en de toekomst van de mens zoals wij die kennen
- 12:00 – Lunchbuffet
- 12:30 – Verbeterlijk optimisme: waarom de wereld niet naar de knoppen gaat
- 14:30 – Einde programma
Module 2 — Vrijheid, macht & emancipatie
Wat betekent vrijheid wanneer niet iedereen dezelfde ruimte ervaart? Met Sartre, Simone de Beauvoir en Gloria Wekker onderzoek je hoe verantwoordelijkheid, erkenning en emancipatie samenhangen met leiderschap.
Bekijk het uitgebreide programma van Module 2 — Vrijheid, macht & emancipatie
29 & 30 oktober 2026
Wat betekent vrijheid wanneer niet iedereen dezelfde ruimte ervaart?
Emancipatie gaat over het zichtbaar maken en doorbreken van patronen die ongelijkheid en uitsluiting in stand houden. Door de geschiedenis heen — van klassenverschillen en slavernij tot vrouwenemancipatie en hedendaagse vormen van marginalisering — keert steeds dezelfde vraag terug: wie krijgt ruimte, wie krijgt een stem, en wie blijft structureel buiten beeld?
In deze module onderzoek je de verhouding tussen vrijheid en macht. Jean-Paul Sartre en Simone de Beauvoir laten zien hoe mensen gevormd worden door omstandigheden, en tegelijk de verantwoordelijkheid dragen om zichzelf te maken. Met onder meer Gloria Wekker realiseren we ons hoe historische machtsstructuren en culturele aannames blijven doorwerken in het heden, vaak onbewust en onzichtbaar.
Dag 1: Donderdag 29 oktober 2026
- 13:00 – Inloop met koffie/thee
- 13:30 – Introductie: Vrijheid en emancipatie – Bevrijden van… en vrijheid tot…
- 15:00 – Emancipatie en onderdrukking: Sojourner Truth & Charles Mills over kruispuntdenken en onwetendheid
- 16:00 – Wandeling: meewind en tegenwind in jouw leven
- 17:00 – Snack
- 17:30 – Je bent wat je kiest: het existentialisme van Sartre en De Beauvoir
- 19:30 – Afsluiting dag met gezamenlijk diner
Dag 2: Vrijdag 30 oktober 2026
- 08:30 – Inloop met koffie/thee, cake
- 09:00 – De twee gezichten van trots: van zelfoverschatting tot emancipatie
- 11:00 – Trots in organisaties: hoe trots zowel kan versterken als verblinden
- 12:00 – Lunch
- 13:00 – Kritiek van identiteitspolitiek: tribalisme versus universalisme
- 14:30 – Einde programma
Module 3 — Menselijkheid, autonomie & technologie
Wat betekent het om mens te blijven in een steeds technischer wordende wereld? Met Kierkegaard, Harari en Donna Haraway onderzoek je hoe technologie onze ideeën over autonomie, waardigheid en betekenis verschuift — en waar jij positie wilt kiezen.
Bekijk het uitgebreide programma van Module 3 — Menselijkheid, autonomie & technologie
18 & 19 november 2026
Wat betekent het om mens te blijven in een steeds technischer wordende wereld?
Technologie en kunstmatige intelligentie zijn onmiskenbaar geïntegreerd in ons dagelijks leven. Algoritmes en digitale systemen beïnvloeden hoe we werken, beslissen en ons verhouden tot de wereld. Tegelijkertijd ervaren veel mensen dat de grens tussen ‘wij’ en ‘machines’ vervaagt: zijn we verlengd door technologie, of juist beperkt?
In deze module onderzoek je de relatie tussen mens en techniek vanuit filosofische perspectieven. Kierkegaard laat zien hoe de moderne mens worstelt met de ‘angst voor vrijheid’ en de neiging om verantwoordelijkheid uit te besteden aan systemen. Deze module nodigt je uit om scherper te zien hoe technologie ons zelf en onze wereld vormt, en welke keuzes we maken wanneer we steeds meer met systemen samenwerken.
Dag 1: Woensdag 18 november 2026
- 13:00 – Inloop met koffie/thee
- 13:30 – Introductie en kennismaking
- 14:30 – Technologie & identiteit: hoe beïnvloedt technologie hoe wij naar de wereld kijken en naar onszelf?
- 17:00 – Snack
- 17:30 – Een historische blik op mens en machine: van “Ik denk dus ik besta” tot “Wij zijn ons brein”
- 19:30 – Afsluiting dag met driegangen diner
Dag 2: Donderdag 19 november 2026
- 08:30 – Inloop met koffie/thee
- 09:00 – Kierkegaard over ‘de angst voor vrijheid’: maakt technologie ons vrij of vluchten we voor vrijheid?
- 12:00 – Lunchbuffet
- 13:00 – Nadenken over verbeelding, technologie en toekomst aan de hand van filmfragmenten
- 14:30 – Einde programma
Module 4 — Democratie, betrokkenheid & samenleven
Hoe geven we samen vorm aan de wereld van morgen? Met Plato, Tocqueville en David Van Reybrouck onderzoek je wat democratische betrokkenheid vandaag kan betekenen, en welke rol leiderschap daarin speelt — voorbij maakbaarheid en controle.
Bekijk het uitgebreide programma van Module 4 — Democratie, betrokkenheid & samenleven
Hoe geven we samen vorm aan de wereld van morgen?
Democratie is wereldwijd het meest gekoesterde politieke ideaal, maar tegelijkertijd brokkelt het vertrouwen erin af. Het is een systeem dat ons uitnodigt om samen te beslissen, maar het stelt ons ook voor een voortdurende uitdaging: hoe blijven we verbonden als de stemmen uiteenlopen en het gesprek verhardt?
Met Claude Lefort verkennen we zowel de kwetsbaarheid als de kracht van democratie: dat de plaats van de macht leeg blijft en daardoor voortdurend opnieuw ingevuld moet worden. Wanneer die leegte wordt opgevuld door één partij, één leider of één “enige waarheid”, ontstaat het gevaar van verenging, uitsluiting en autoritarisme — en daarmee ook van polarisatie. We sluiten af met het klassieke contrast tussen Perikles en Alkibiades: de stem die de democratie bezingt als collectief ideaal versus de stem die haar verleidt tot ijdelheid en macht.
Dag 1: Donderdag 10 december 2026
- 13:00 – Inloop met koffie/thee
- 13:30 – Introductiedilemma’s: wat is de kernwaarde van democratie?
- 14:30 – Deel 1: De Atheense democratie – democratie en andere regeringsvormen in het oude Griekenland
- 16:00 – Oefening: bedenk je eigen staatsvorm
- 17:00 – Snack
- 17:30 – Deel 2: Alexis de Tocqueville – de Franse en Amerikaanse revolutie als startpunt voor onze moderne democratie
- 19:30 – Afsluiting dag met driegangen diner
Dag 2: Vrijdag 11 december 2026
- 08:30 – Inloop met koffie/thee
- 09:00 – Hoe gaat het met onze democratie op dit moment?
- 10:00 – Deel 3: Claude Lefort & Pierre Rosanvallon – de lege plaats van de macht en de totalitaire verleiding
- 12:00 – Lunchbuffet
- 13:00 – Deel 4: Een lofrede voor de democratie – over Perikles & Alkibiades en de democratie
- 14:30 – Einde programma
Slotbijeenkomst — Reflectie, oogst & nieuwe vragen
13 januari 2027 13:00 uur – 19:30 uur, aansluitend diner
Welke inzichten zijn blijven haken? Welke vragen zijn scherper geworden? En hoe vertaal je deze filosofische ontdekkingen naar je dagelijkse praktijk als bestuurder, manager of strateeg?
We sluiten af met een gezamenlijke blik op de toekomst: hoe houd je de filosofische houding levend, ook buiten deze trainingsreeks?
Docenten
Sabine Winters
Wetenschapsfilosoof, promovendus aan de Universiteit Utrecht en docent bij ArtEZ. Onderzoekt hoe verbeelding ons denken over wetenschap, technologie en mogelijke toekomsten vormt.
Rob Janssens
Verbindt politieke en sociale filosofie met de bestuurspraktijk. Als raadsgriffier in Doetinchem houdt hij zich bezig met democratie, legitimiteit en maatschappelijke waarde.
Martha Claeys
Filosoof en schrijver over emoties en hoe we samenleven. Won de Socratesbeker 2024 met Trots en onderzoekt de morele en politieke betekenis van gevoelens.
Johan Braeckman
Filosoof en voormalig hoogleraar aan de Universiteit Gent. Maakt kritisch denken toegankelijk en onderzoekt denkfouten, irrationaliteit en de maatschappelijke betekenis van wetenschap.
Ervaringen met Overdenkwerk
Deelnemers kijken terug op hun deelname aan deze opleiding.
Verrijkend, zo’n filosofische reeks, door de inhoud en de opzet van het programma. En vreugdevol, door de gesprekken met deelnemers van diverse (professionele) achtergronden
Liesbeth MinnemaOpgavemanager Assetmanagement Wetterskip Fryslân
Van de waan van de dag naar de zichtbare en onzichtbare aannames die we allemaal hebben.
Maaike ReijlinkManager regionale samenwerking/concernstrateeg Regio Stedendriehoek
Je leert kijken vanuit een breder historisch en/of maatschappelijk perspectief en dat is heel waardevol.
Bob HazeDirecteur SBO De Sluis
Praktische informatie
- Locatie
- Landgoed ISVW te Leusden
- Duur
- Losse tweedaagse module 4 · 10–11 december 2026
- Investering
- € 1.325, per tweedaagse module; deelname op aanvraag
- Accreditatie
- Losse modules: PE naar rato. Volledige opleiding: 60 PE-punten woningcorporaties / 50 Ascenda.
- Erkenning
- NRTO-keurmerk en CRKBO-geregistreerd; op inschrijvingen zijn de NRTO Algemene Voorwaarden Consumentenmarkt van toepassing.
Deze opleiding loopt al
Module 1 vond plaats op 30 september en 1 oktober 2026. Aanmelden voor modules 2 en 3 is niet meer mogelijk. Je kunt nog deelname aanvragen aan module 4 (10–11 december 2026). Er is nog één plaats beschikbaar. We bevestigen persoonlijk of deelname mogelijk is.
Losse modules
Een tweedaagse module kost € 1.325. De eerste dag duurt van 13.00 tot 19.30 uur, gevolgd door een diner; de tweede dag van 8.30 tot 14.30 uur. Lesmateriaal, diner en lunch zijn inbegrepen. Optioneel verblijf: € 115 per nacht inclusief ontbijt, exclusief btw.
Slotbijeenkomst en PE
De slotbijeenkomst is op 13 januari 2027. Vraag ons welke afspraken daarvoor gelden bij deelname aan losse modules. De volledige opleiding omvat circa 86 studie-uren en levert 60 PE-punten voor woningcorporaties en 50 punten voor Ascenda-herregistratie op; bij losse modules is de toekenning naar rato.
Deelnemen aan resterende modules
De opleiding loopt. Er is nog één plaats.
Module 1 is afgerond en modules 2 en 3 zijn gesloten voor nieuwe aanmeldingen. Je kunt nog meedoen aan module 4 (10–11 december 2026). Er is nog één plaats beschikbaar.
- Module 4 · 10–11 december 2026
Slotbijeenkomst: 13 januari 2027. We bespreken persoonlijk de voorwaarden voor jouw gekozen deelname.
Gratis
Brochure lopende editie
Lees meer over het programma, de docenten en praktische informatie. Je ontvangt de brochure per e-mail.
Bekijk ook
Leidinggeven
Leergang Filosofie & Leiderschap
Verdiep je leiderschap vanuit pathos, logos en ethos.
Onderzoek jouw verantwoordelijkheid voor anderen vanuit bezieling (pathos), verstand (logos) en karakter (ethos).
5 modules, 13:30 – 19:30 uur met diner
Landgoed ISVW te Leusden (of een andere centrale locatie)
Nog 2 plaatsen beschikbaar€ 3.625
Betekenisvol handelen
Filosofisch Leiderschap in een veranderende wereld
Voor leiders en veranderaars die betekenisvol willen handelen in de dynamische wereld waarin we leven en werken.
Onderzoek je professionele rol, bevraag vanzelfsprekende overtuigingen en verbind filosofische inzichten met de keuzes waarvoor je in je werk staat.
Vier tweedaagse modules + slotdag (9 dagen)
Landgoed ISVW te Leusden
Inschrijving loopt€ 4.675
Oordeelsvorming
Filosofische Perspectieven voor Bestuurlijke Wijsheid
Voor bestuurders, strategen, bestuurssecretarissen en beleidsprofessionals die hun oordeelsvermogen willen versterken.
Onderzoek hoe je zorgvuldig oordeelt wanneer waarden, belangen en perspectieven botsen.
Vier tweedaagse modules + slotdag (9 dagen)
Landgoed ISVW te Leusden
Inschrijving loopt€ 4.675